Fontanna Pauckscha to zabytkowa fontanna na Starym Rynku w Gorzowie Wielkopolskim, ustawiona obok Katedry Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Pierwotnie ufundował ją przedsiębiorca Hermann Paucksch, a w basenie ustawiono kamienny słup z centralną brązową postacią Nosiwody, potocznie zwaną Bamberką.
Historia powstania
Fundacja fontanny wyszła od Hermanna Pauckscha w 1896 roku. Fontannę uruchomiono w 1897 roku, a rzeźbiarz Cuno von Uechtritz-Steinkirch stworzył kompozycję z kamiennego słupa i brązowej figury kobiety niesącej koromysło z wiadrami. Postać miała symbolizować pracowitość mieszkańców oraz życiodajną rolę rzeki Warty.
Pod koniec II wojny światowej oryginalne rzeźby zostały zdemontowane i przetopione na cele wojenne. Ten los dotknął wielu zabytków w tym czasie, co oznaczało utratę przedwojennej wersji kompozycji.
Co przedstawiają rzeźby?
Główna figura, Nosiwoda, stoi na słupie i ma na ramionach koromysło z wiszącymi wiadrami. Postać łączono z pracowitością mieszkańców Gorzowa i z życiową funkcją rzeki Warty dla miasta. U stóp głównej postaci umieszczono trzy figury dzieci, które oddają podstawy gospodarki miasta z tamtego czasu.
Chłopiec z młotem i kołem zębatym symbolizuje przemysł. Jedna dziewczynka z wędką oznacza rybołówstwo. Druga dziewczynka trzyma sieć, a w zbiorniku przy jej stopach umieszczono model statku, co odnosi się do żeglugi.
Rekonstrukcja i współczesne losy
W drugiej połowie lat 70. XX wieku na fontannie pojawiła się rzeźba „Prządki” autorstwa gorzowskiej artystki Zofii Bilińskiej. W latach 90. Bilińska przygotowała wierną kopię trzech przedwojennych figur, które następnie oceniono przed komisję złożoną z byłych niemieckich mieszkańców Landsberga, rzeczoznawców Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz przedstawicieli władz Gorzowa Wielkopolskiego.
Ostateczne odsłonięcie zrekonstruowanych rzeźb nastąpiło 2 lipca 1997 roku podczas obchodów 740-lecia Gorzowa Wielkopolskiego. Na uroczystości byli obecni Eberhard i Wolfhart Paukschowie, wnuk i prawnuk fundatora. W 2007 roku, w 750. rocznicę istnienia miasta, Poczta Polska wydała znaczek pocztowy z wizerunkiem fontanny.
Gdzie stoi fontanna?
Fontanna znajduje się na centralnym placu Starego Rynku w Gorzowie Wielkopolskim, bezpośrednio obok katedry. Pozycja na rynku podkreśla historyczną rolę fontanny jako elementu przestrzeni miejskiej.


Informacje praktyczne
- Adres: Stary Rynek, 66-400 Gorzów Wielkopolski — wyznacz trasę w Google Maps
- Strona internetowa: zabytkigorzowa.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,6 (368 opinii)