Poniedziałek, 16 listopada Imieniny: Małgorzata, Edmund, Gertruda
Teraz Poniedziałek, 16 listopada 2026

Muzeum Lubuskie im. Jana Dekerta w Gorzowie — willa i park

Przewodnik Damian Iwanicki 4 min czytania

Muzeum Lubuskie im. Jana Dekerta w Gorzowie - Zespół Willowo-Ogrodowy
Fot. Fallaner · „Gorzow Wielkopolski Lubusz Museum 2019 P03” · licencja CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Muzeum Lubuskie im. Jana Dekerta działa w Gorzowie od 8 września 1945 i jest najstarszą placówką muzealną w województwie lubuskim. Działa m.in. w zabytkowej willi Schroedera z parkiem zajmującym około 4 ha.

Muzeum Lubuskie powstało 8 września 1945 jako jedna z pierwszych placówek muzealnych na Ziemiach Odzyskanych. Początkowo działało pod nazwą Muzeum Ziemi Lubuskiej; od 18 listopada 1947 mieści się w willi Schroedera, która wraz z parkiem tworzy dziś ważny zespół zabytkowy w mieście.

Jak powstało Muzeum Lubuskie?

Muzeum otwarto tuż po II wojnie światowej z inicjatywy starosty Floriana Kroenke. Pomysł miał na celu odbudowę i gromadzenie zabytków, których większa część w przedwojennym Landsbergu została zniszczona lub rozproszona. W 1950 centrum ziemi lubuskiej przesunęło się do Zielonej Góry i tamtejsza placówka przejęła nazwę Muzeum Ziemi Lubuskiej.

W 1975, po utworzeniu województwa gorzowskiego, muzeum otrzymało status Muzeum Okręgowego. Nowy dyrektor Zdzisław Linkowski powołał wówczas liczne działy, między innymi Archeologii, Sztuki Dawnej, Sztuki Współczesnej, Historii Regionu, Etnologii, Techniki i Żeglugi Warciańskiej oraz Arboretum. W czasie obchodów 55-lecia, we wrześniu 2000, instytucja przyjęła nazwę Muzeum Lubuskie im. Jana Dekerta.

Co obejmuje Zespół Willowo-Ogrodowy?

Zespół Willowo-Ogrodowy powstał na początku XX wieku jako rezydencja fabrykanta Gustava Schroedera. Willa wzniesiona w latach 1903–1904 powstała według projektu biura Reimarus & Hetzel z Charlottenburga. Budynek ma dwie kondygnacje, dach mansardowy oraz oficynę piętrową połączoną z garażem i stajnią; całość zaplanowano wraz z parkiem liczącym około 4 ha.

Usytuowanie założenia wykorzystuje południowy stok moreny i wzgórze z pawilonem widokowym, które historycznie pełniły funkcję ozdoby zespołu rezydencjonalnego. Obecnie willa i park tworzą zwarty organizm i należą do większych tego typu założeń w tej części kraju.

Jakie wystawy prezentowane są w willi?

W willi Schroedera muzeum pokazuje stałe ekspozycje dokumentujące różne dziedziny zbiorów. Wśród wystaw znajdują się: Konwisarstwo, Skarbczyk, Gabinet rycin, Dawna sztuka zdobnicza oraz Wnętrza w stylu biedermeier.

Ponadto w willi eksponowane są prace Henryka Rodakowskiego z cyklu „Album Pałahickie” obejmujące jedenaście akwarel przedstawiających chłopów i Żydów z Pałahicz. Dostępne są także Sala portretowa oraz Sień herbowa.

Jakie filie wchodzą w skład Muzeum Lubuskiego?

Muzeum Lubuskie prowadzi kilka oddziałów poza willą Schroedera. Do instytucji należą: Spichlerz z XVIII wieku, Zagroda Młyńska w Bogdańcu oraz Muzeum Grodu Santok. Każda z filii prezentuje inną część historii regionalnej i inne typy zbiorów.

Spichlerz pochodzi z 1723 roku i stoi nad południowym nabrzeżem Warty; jest najstarszym i największym budynkiem w strukturze muzeum. Zagroda Młyńska obejmuje młyn z 1826 roku z oryginalnym wyposażeniem oraz kolekcję 146 maszynek i młynków. Muzeum Grodu Santok prezentuje wyniki badań archeologicznych oraz wystawę „Dzieje Grodu w Santoku”, otwartą po remoncie budynku w 2005 roku.

Cechy architektoniczne i konserwacja Spichlerza?

Spichlerz zbudowano jako magazyn zbożowy na podstawie dokumentów z 1722–1723; miał pojemność dwóch tysięcy wispli zboża. Parter ma murowane ściany zewnętrzne, wyższe kondygnacje wykonano z drewna w konstrukcji ryglowej. Konstrukcja opiera się na masywnych drewnianych słupach ustawionych na murowanych arkadach.

Obiekt wpisano do rejestru zabytków 22 października 1976. Po remoncie przeprowadzonym w latach 1980–1988 spichlerz przekazano Muzeum Lubuskiemu 31 stycznia 1989; kolejne prace konserwatorskie przeprowadzono w latach 2010–2011.

Co pokazuje Zagroda Młyńska w Bogdańcu?

Zagroda Młyńska obejmuje najstarszy młyn z 1826 roku oraz zabudowania gospodarcze. W najstarszym budynku zachowało się oryginalne wyposażenie związane z przetwórstwem zboża oraz elementy mieszkania młynarza. W okresie swojej świetności dwie pary walców młyńskich mieliły do 4 000 kg zboża.

Po przekazaniu młyna muzeum eksponuje w zabudowaniach gospodarczych środki transportu wiejskiego, maszyny i sprzęty rolnicze oraz warsztaty wiejskie, jak gręplarnia i kuźnia. Przy obiekcie zorganizowano sad z wystawą uli kłodowych oraz ekspozycję zabytkowych kieratów.

Informacje praktyczne

Najczęstsze pytania

Kiedy założono Muzeum Lubuskie?
Muzeum zostało otwarte 8 września 1945 i jest najstarszą placówką muzealną w województwie lubuskim.
Czym jest Zespół Willowo-Ogrodowy przy Warszawskiej 35?
To rezydencja fabrykanta Gustava Schroedera z willą z lat 1903–1904 i parkiem około 4 ha; budynek zaprojektowało biuro Reimarus & Hetzel, a w willi mieszczą się stałe ekspozycje muzeum.
Jakie filie ma Muzeum Lubuskie?
W skład Muzeum wchodzą Spichlerz z XVIII wieku, Zagroda Młyńska w Bogdańcu oraz Muzeum Grodu Santok.
Co wyróżnia Spichlerz muzealny?
Spichlerz pochodzi z 1723 roku, był magazynem zbożowym na dwie tysiące wispli; parter ma ściany murowane, wyższe kondygnacje wykonano w konstrukcji drewnianej ryglowej.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Damian Iwanicki

Nazywam się Damian Iwanicki i w redakcji gorzowzbliska.pl prowadzę sekcję Przewodnik. Podpowiadam, gdzie zjeść, gdzie się zatrzymać i co zobaczyć w Gorzowie Wielkopolskim — od ścisłego centrum po okolice, do których warto wyjechać na weekend.

Czytaj również