Gdzie pobrać wykaz i co zawiera?
Wykaz pomników przyrody Gorzów znajdziesz na stronie Urzędu Miasta Gorzów Wielkopolski. W sekcji dotyczącej środowiska jest załącznik z listą obiektów (plik o nazwie „Wykaz drzew i pnączy ustanowionych jako pomniki przyrody 2022”).
Wykaz zwykle zawiera: nazwę obiektu, rodzaj (drzewo/głaz/pnącze/grupa), przybliżoną lokalizację, ewentualne współrzędne, gatunek i parametry (np. obwód) oraz odniesienie do aktu prawnego. Jeśli w wykazie brakuje szczegółów, sprawdź rejestr Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody lub akty ustanawiające.
Gdzie znaleźć dokumenty urzędowe?
Sekcja Środowisko → Pomniki przyrody na stronie Urzędu Miasta Gorzów Wielkopolski zawiera załącznik z wykazem. Rejestr wojewódzki i akty ustanawiające (rozporządzenia/uchwały) znajdziesz w dokumentach Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody lub w Biuletynie Urzędu Wojewódzkiego.
Przy sprawdzaniu szukaj daty pliku i numerów aktów prawnych – numer i data rozporządzenia potwierdzają status prawny konkretnego obiektu.
Jak znaleźć pomnik na mapie i na co zwrócić uwagę?
Mapę pomników przyrody Gorzów możesz utworzyć, eksportując współrzędne z wykazu do pliku KML/GeoJSON i otwierając go w Google Maps lub OpenStreetMap.
Przed wyjściem sprawdź współrzędne w wykazie UM i skopiuj je do aplikacji mapowej. Nie wszystkie wpisy mają dokładne współrzędne – wtedy skorzystaj z opisu miejsca (ulica, park, obręb działki) lub skontaktuj się z urzędem.
Lista kontrolna przed wyjściem:
- Pobierz wykaz i sprawdź datę pliku.
- Skopiuj współrzędne dla wybranych obiektów.
- Sprawdzenie dostępności terenu oznacza ustalenie, czy obiekt leży przy publicznym chodniku, za ogrodzeniem czy na terenie prywatnym.
- Plan trasy uwzględnia lokalizację parkingów oraz kolejność odwiedzin.
- Miej pod ręką kontakt do wydziału środowiska UM na wypadek uszkodzeń.
Poniżej – najciekawsze pomniki przyrody Gorzów
Poniższy wybór to kuratorowany przegląd 6–8 obiektów łatwo dostępnych lub wyróżniających się parametrami, dane pochodzą z wykazu UM 2022 i lokalnych raportów, tam gdzie to zaznaczono.
Dąb szypułkowy – imponujące obwody (przykładowy wpis z wykazu)
Jeden z większych dębów wpisanych w wykaz ma obwód podany jako 730 cm (wg wykazu 2022). Szczegóły lokalizacji podano w wykazie UM. Dlaczego warto: okazały pień dobrze widoczny z zewnątrz, fotogeniczny, możliwość krótkiego postoju przy ulicy lub ścieżce – wymaga potwierdzenia lokalizacji w pliku.

Dąb szypułkowy – kolejny okaz (wg wykazu)
Inny dąb z wykazu ma obwód podany jako 620 cm. Informacje o miejscu i dostępności zawiera wpis w wykazie, większość takich dębów stoi na terenach parkowych lub przy ulicach o ograniczonym ruchu, co ułatwia krótką wizytę.

Głaz narzutowy z inskrypcją
Wykaz i lokalne opisy wymieniają głaz narzutowy z czytelną inskrypcją historyczną („Wanschen-1932” – wpisany w wykaz). Dlaczego warto: nietypowa forma pomnika przyrody i element krajobrazu kulturowego. Lokalizacja jest podana w wykazie.
Pozostałe interesujące punkty (krótkie opisy):
- Olsza czarna (drzewo nr 1) – koryto rzeki Kłodawki, obwód 279 cm, uległo przewróceniu podczas wichury 30–31 stycznia 2022 (zgłoś uszkodzenie do UM, jeśli zauważysz niebezpieczeństwo).
- Olsza czarna (drzewo nr 2) – koryto Kłodawki, obwód 276 cm, w bardzo złym stanie, wymagała interwencji służb (wg lokalnych raportów).
- Olsza czarna (drzewo nr 3) – ul. Dąbrowskiego, obwód 300 cm, przewróciła się 17 lutego 2022 i uszkodziła elementy placu zabaw – sprawdź aktualny status w wykazie.
- Pnącza (jedna z trzech pozycji) – pnącza wymienione w wykazie 2022, lokalizacje rozproszone po mieście.
Szybka tabela referencyjna
Poniższa tabela to skrócony przegląd wybranych obiektów, pełne dane i dokładne lokalizacje znajdują się w wykazie UM (plik 2022):
| Nazwa | Typ (drzewo/głaz/pnącze/grupa) | Lokalizacja (dzielnica / ulica / park) | Krótka uwaga / dostępność |
|---|---|---|---|
| Dąb szypułkowy (obw. 730 cm) | drzewo | brak danych (sprawdź wykaz UM) | okaz o dużym obwodzie – wymaga potwierdzenia lokalizacji |
| Dąb szypułkowy (obw. 620 cm) | drzewo | brak danych (sprawdź wykaz UM) | łatwy do obejrzenia z drogi, sprawdź parking |
| Głaz narzutowy z inskrypcją | głaz | brak danych (sprawdź wykaz UM) | element historyczny – ogólnodostępny lub przy terenie publicznym |
| Olsza czarna (drzewo nr 1) | drzewo | koryto rzeki Kłodawki | uszkodzona w wyniku wichury 30–31.01.2022 – może być zdjęta z listy |
| Olsza czarna (drzewo nr 2) | drzewo | koryto rzeki Kłodawki | zły stan zdrowia – wymaga potwierdzenia statusu |
| Olsza czarna (drzewo nr 3) | drzewo | ul. Dąbrowskiego | przewrócone 17.02.2022 – sprawdź aktualizację wykazu |
| Pnącze (jedna z 3 pozycji) | pnącze | różne lokalizacje | pozycje rozproszone – sprawdź wykaz dla szczegółów |
| Dąb szypułkowy (obw. 394 cm) | drzewo | brak danych (sprawdź wykaz UM) | często w parkach miejskich – dobra dostępność |
Pełny wykaz (PDF/DOCX) jest dostępny w sekcji Środowisko → Pomniki przyrody na stronie Urzędu Miasta Gorzów Wielkopolski.
Proponowane krótkie trasy zwiedzania
Trasa pomników przyrody Gorzów – propozycja 1: spacer miejski (ok. 1–1,5 godz.):
- Start – bulwar nad Wartą – krótki spacer i pierwsze drzewo (15 min).
- Park miejski – dojście do jednego z dużych dębów (20–30 min z postojami).
- Skwer z głazem narzutowym – krótka przerwa i zdjęcia (10–15 min).
- Powrót do punktu startowego lub dalsze zwiedzanie według wykazu.
Trasa pomników przyrody Gorzów – propozycja 2: szybka trasa samochodowa (30–60 min):
- Start – punkt A (parking) → duży dąb przy ulicy/park (5–10 min jazdy).
- Przejazd do miejsca z głazem narzutowym (10–15 min jazdy, krótki postój).
- Przejazd do rejonu Kłodawki – obejrzenie wpisanych drzew przy rzece (10–20 min).
- Powrót do punktu startowego i zakończenie trasy (5–10 min).
Zasady zachowania i bezpieczeństwo
Poniżej znajdują się zasady przy pomnikach przyrody Gorzów w formie skróconej listy praktycznej.
Podstawowe zasady i kroki postępowania:
- Nie uszkadzaj drzew i głazów ani ich otoczenia.
- Nie przywiązuj konstrukcji ani sprzętu do chronionych drzew.
- Nie wchodź na teren ogrodzony bez zgody właściciela.
- Jeżeli zauważysz przewrócone drzewo lub niebezpieczne konary – zgłoś to do wydziału środowiska Urzędu Miasta.
- Przy planowaniu trasy uwzględnij bariery terenowe – schody, brak chodnika, teren podmokły.
Lista kontaktowa: na wypadek uszkodzeń miej przy sobie numer i e-mail wydziału środowiska UM. Dane kontaktowe podane są na stronie Urzędu Miasta.
Krótka wskazówka praktyczna
Na stronie Urzędu Miasta podana jest data wykazu. Na jej podstawie zaplanujesz trasę, korzystając ze współrzędnych, i podczas wizyty zachowasz ostrożność wobec chronionych obiektów.